انیمیشن و پویانمایی

انیمیشن، هنری که موضوعش حرکت است نه تصویر

بیشتر کسانی که سراغ کتاب انیمیشن می‌آیند تصور می‌کنند موضوع، کشیدن است. موضوع، حرکت است. یک طراحی ضعیف که درست حرکت می‌کند زنده به نظر می‌رسد و یک طراحی دقیق که بد حرکت می‌کند مرده می‌ماند. به همین دلیل کتاب‌های این حوزه بیشتر درباره زمان‌بندی، وزن، پیش‌بینی حرکت و کشیدگی و فشردگی حجم حرف می‌زنند تا درباره خط. و همین است که کتاب‌های قدیمی این رشته کهنه نمی‌شوند: ابزار عوض شده، ولی قاعده حرکت همان است که بود.

کتاب اصول و راهنمای نرم‌افزار، دو چیز جدا

دو جنس کتاب در این حوزه هست و قاطی کردنشان گران تمام می‌شود. کتاب اصول از قاعده حرکت می‌گوید و بی نام هیچ نرم‌افزاری نوشته شده؛ چنین کتابی ده سال بعد هم به کار می‌آید. راهنمای نرم‌افزار منوها و ابزارهای یک برنامه مشخص را آموزش می‌دهد و با نسخه بعدی آن برنامه بخشی از آن از کار می‌افتد. کسی که با راهنمای نرم‌افزار شروع می‌کند یاد می‌گیرد چه دکمه‌ای را بزند، نه چرا؛ و در اولین کار تازه کم می‌آورد. ترتیب درست روشن است: اصول اول، ابزار بعد.

فریم کلیدی و میان‌سازی، واژگانی که باید جا بیفتد

کتاب درست این شاخه چند مفهوم پایه را از ابتدا جا می‌اندازد. فریم کلیدی حالت‌های اصلی حرکت است و میان‌سازی پر کردن فاصله میانشان؛ شمار فریم میانی و فاصله‌گذاری آن‌ها تعیین می‌کند حرکت تند است یا کند، نرم است یا تکان‌دار. کشیدگی و فشردگی به حجم وزن می‌دهد. پیش‌بینی حرکت، حرکت اصلی را برای چشم آماده می‌کند. کتابی که این‌ها را با تصویر مرحله‌ای و با تمرین نشان بدهد، از کتابی که فقط نامشان را ببرد فاصله زیادی دارد.

چهار نشانه که کتاب درست را جدا می‌کند

• کتاب از اصول حرکت می‌گوید یا از یک نرم‌افزار مشخص.
• تصویر مرحله‌ای و نوار فریم دارد یا حرکت را فقط با متن توضیح می‌دهد.
• برای انیمیشن دستی نوشته شده یا برای کار رایانه‌ای؛ قاعده‌ها مشترک‌اند ولی تمرین‌ها نه.
• تمرین دارد یا تا پایان توضیح می‌دهد؛ حرکت با تمرین فهمیده می‌شود.

تمرین کلاسیک این رشته هنوز همان است که بود: یک توپ که می‌افتد و بالا می‌آید. هر کس آن را درست در بیاورد، بیشتر قاعده‌های این هنر را فهمیده، و هیچ نرم‌افزاری این تمرین را ساده‌تر نکرده است. برای کتاب‌های طراحی که پایه این کار است، دسته هنرهای ترسیمی شاخه خودش را دارد.