تفاوت مدادرنگی پلیکروم و کلاسیک
یک تفاوت در چسبِ مغز، و همهی رفتار مداد روی کاغذ
در قفسهی مدادرنگی، دو جعبه کنار هم میبینید که از بیرون تفاوتی ندارند و قیمتشان چند برابر هم است. تفاوت در چیزی است که اصلاً دیده نمیشود: چسبِ داخل مغز. همین یک تفاوت، تقریباً همهی رفتار مداد روی کاغذ را تعیین میکند.
پایهی روغنی در برابر پایهی مومی
مغز هر مدادرنگی از سه چیز ساخته شده است: رنگدانه، پرکننده، و چسبی که آن دو را نگه میدارد. در مدادرنگی کلاسیک — همان چیزی که همه در مدرسه داشتهایم — این چسب موم است. در مدادهای حرفهای مثل پلیکروم، چسب روغن است. اینکه هر برند برای چه کاری شناخته میشود در برندهای لوازمالتحریر در گنج دانش آمده است.
موم نرمتر است، سریعتر رنگ میگذارد و ارزانتر تمام میشود. روغن سختتر است، نوکش دیرتر میشکند، و مهمتر از همه: روی کاغذ «فیلم مومی» نمیسازد.
لایهگذاری و آن چیزی که به آن wax bloom میگویند
وقتی چند لایه مدادرنگی مومی روی هم میگذارید، بعد از چند لایه کاغذ دیگر رنگ نمیگیرد و سطح براق و لغزنده میشود. به این حالت اشباع مومی میگویند. بدتر از آن، بعد از چند هفته ممکن است لایهی سفید مهمانندی روی کار ظاهر شود — همان wax bloom — که با دستمال نرم پاک میشود ولی دوباره برمیگردد.
مغز روغنی این مشکل را ندارد. به همین دلیل کسی که کار واقعگرایانه میکند و پانزده لایه رنگ روی هم میگذارد، سراغ مداد روغنی میرود؛ نه بهخاطر «کیفیت بیشتر» بهطور کلی، بلکه بهخاطر همین یک رفتار مشخص.
مقاومت در برابر نور، عددی که روی جعبه نوشته شده
روی مدادهای حرفهای معمولاً یک درجهبندی با ستاره یا حرف میبینید که مقاومت رنگ در برابر نور را نشان میدهد. سه ستاره یعنی رنگ در شرایط معمول نمایشگاهی سالها ثابت میماند؛ یک ستاره یعنی در نور مستقیم ظرف چند ماه کمرنگ میشود.
برای دفتر نقاشی یک دانشآموز این عدد اهمیتی ندارد. برای کاری که قرار است قاب شود و روی دیوار برود، تنها عددی است که واقعاً اهمیت دارد.
کدام برای چه کسی
- دانشآموز و کار مدرسه: مدادرنگی کلاسیک با مغز مومی. نرمتر رنگ میگذارد، ارزانتر است، و اشباع مومی در کار دو لایه اصلاً پیش نمیآید.
- هنرجو و کار جدی: مغز روغنی. لایهگذاری عمیق، نوک بادوامتر برای جزئیات، و رنگ ثابت.
- طراحی معماری و رندر: ترکیب هر دو — روغنی برای جزئیات و مومی برای پوشش سریع سطحهای بزرگ.
تیز کردن و نگهداری
مغز روغنی سختتر است ولی شکنندهتر هم هست اگر مداد افتاده باشد: ضربه مغز را در طول بدنه میشکند و بعد در هر بار تیز کردن یک تکه بیرون میافتد. مداد گران را افقی و در جعبهی خودش نگه دارید، نه ایستاده در لیوان.
برای تیز کردن، تیزکن دستی با تیغهی تیز بهتر از تیزکن برقی است؛ تیزکن برقی برای مغزهای نرم زاویهی تندی میسازد که زود میشکند. اگر تازه سراغِ مدادرنگی و بقیهی لوازم هنری آمدهاید، لوازم هنری در گنج دانش برای شروع را ببینید.
